Close

Rodzaje lokat

Choć wszystkie lokaty mają pewne charakterystyczne, które je łączą, to banki, dostrzegając różne potrzeby i możliwości klientów, wprowadzają do swoich ofert coraz więcej rodzajów lokat bankowych. Warto je znać, by wiedzieć, z czym wiąże się dany depozyt. Przyjrzyjmy się więc tym najczęściej przewijającym się produktom oszczędnościowym.

lokata bankowa krótkoterminowa

Lokaty krótkoterminowe

Jedną z podstawowych cech lokat jest ich terminowość – to znaczy, że zakłada się je na z góry określony czas i to po jego upłynięciu klient ma dostęp do odsetek. W tym okresie deponent nie może ani dopłacać nowych środków do już istniejącej lokaty, ani pobierać zgromadzonych oszczędności. To znaczy, teoretycznie jest taka możliwość, jednak klient musi wówczas pogodzić się z utratą odsetek. Pieniądze są więc na lokatach niejako zamrożone. Dlatego warto przez założeniem depozytu przeanalizować swoją sytuację i możliwości finansowe i upewnić się, że nie czekają Cię żadne poważne wydatki.

Przejdźmy zatem do charakterystyki depozytów terminowych. Te, które można założyć na poniżej roku, są określane mianem lokat krótkoterminowych. Najczęściej oferowanym przez banki okres w ich przypadku to 3 miesiące. Kapitalizacja odsetek – czyli dopisywanie ich do kapitału początkowego lokaty – następuje tutaj na koniec trwania depozytu, a więc klient nie musi długo czekać na upragniony zysk. Lokaty krótkoterminowe na pewno przypadną do gustu niecierpliwym, którzy oszczędzają na jakiś cel i chcą szybko pomnożyć swoje środki.

Niewątpliwą zaletą depozytów na krótki termin jest fakt, że mają one najwyższe oprocentowanie wśród wszystkich dostępnych na rynku lokat. A to dlatego, że jeśli banki decydują się na wprowadzenie ofert promocyjnych, to właśnie w tym rodzaju lokat bankowych trzeba ich szukać. Jest też jednak druga strona medalu – kuszące i atrakcyjne oprocentowanie nie przychodzi „za darmo”. W zamian za nie instytucje oczekują od potencjalnych klientów spełnienia dodatkowych warunków. Często są to też oferty skierowane wyłącznie do osób, które wcześniej nie korzystały z usług danego banku, co znacznie ogranicza grono osób mogących się na taką promocję zdecydować.

Lokaty długoterminowe

Jeśli masz możliwość i jesteś gotowy na zamrożenie swoich oszczędności na 12 miesięcy lub dłużej, to z pewnością zainteresują Cię lokaty długoterminowe. Taki produkt powinno się jednak wybierać z rozwagą. Nie tylko ze względu na fakt, że oznacza ono długie rozstanie ze środkami. Im dłuższa terminowość depozytu, tym większa szansa, że w trakcie jego trwania Rada Polityki Pieniężnej podniesie stopy procentowe. Taka decyzja pozwoliłaby bankom proponowanie o wiele korzystniejszych i atrakcyjniejszych produktów oszczędnościowych. Posiadacze lokat długoterminowych musieliby jednak „dotrwać” do końca czasu jej obowiązywania na rekordowo niskim procencie – chyba, że wybrany przez nich produkt miałby zmienne oprocentowanie.

Lokaty długoterminowe nie oznaczają wcale samych wad! Wręcz przeciwnie – jest to doskonałe rozwiązanie dla osób, którym obecność gotówki w zasięgu ręki „przeszkadza” i nie są w stanie oprzeć się przed korzystaniem z niej. Jednak największą ich zaletą jest fakt, że to one oferują najwyższe oprocentowanie, jeśli weźmiemy pod uwagę tylko produkty bez dodatkowych warunków. Jest to więc dobre wyjście dla osób, które nie chcą nawiązywać z bankiem kolejnych zobowiązań.

Lokaty odnawialne

Przy omawianiu kwestii terminowości depozytów nie można nie wspomnieć o lokatach odnawialnych. Po zakończeniu okresu obowiązywania danego produktu i kapitalizacji odsetek, automatycznie zostaje założony nowy depozyt. Obowiązuje tutaj zasada „kuli śniegowej” – to znaczy, że kapitał początkowy wraz z odsetkami przechodzi na nową lokatę. Zanim jednak się na taką zdecydujesz, zalecamy ostrożność – często bowiem ta druga jest o wiele gorzej oprocentowana, a brak możliwości zerwania bez utraty odsetek niejako „skazuje” Cię na dalsze oszczędzanie na bardzo niekorzystnych warunkach.

oprocentowanie

Lokaty bankowe o stałym oprocentowaniu

Zapewne pierwszą rzeczą, na jaką zwracasz uwagę przed podpisaniem umowy o otworzenie lokaty, jest jej oprocentowanie. Mamy tu na myśli jego wysokość. Ale czy sprawdzasz też jego rodzaj? Ma on znaczący wpływ na Twój ostateczny zysk, jest to więc jeden z najważniejszych aspektów przed wyborem tego produktu oszczędnościowego.

Występującym w większości przypadków typem obliczania stawek jest oprocentowanie stałe. Polega ono na tym, że przez cały okres trwania lokaty procent się nie zmienia, niezależnie od uwarunkowań makroekonomicznych czy ustaleń banku. To pomocne rozwiązanie dla osób, które chcą wiedzieć, jaki konkretnie zysk będzie należał im się po ustaniu umowy z instytucją. Z tego też powodu lokaty bankowe o stałym oprocentowaniu można ze sobą łatwo porównać na podstawie właśnie należnych odsetek. Taki depozyt nie wiąże się z żadnym ryzykiem.

Lokaty bankowe o zmiennym oprocentowaniu

Choć taki sposób naliczania odsetek jest charakterystyczny raczej dla kont oszczędnościowych, to wiele instytucji ma w swojej ofercie również lokaty bankowe o zmiennym oprocentowaniu. Produkt ten jest o tyle mniej przewidywalny, że końcowa wysokość odsetek nie może zostać z góry obliczona. Wiąże się więc z nim pewne ryzyko – jednak nie co do otrzymania zysku, ten bowiem jest pewny w każdym rodzaju lokat bankowych. Wysokość stawek na takim depozycie uzależniona jest zazwyczaj od stopy depozytowej Narodowego Banku Polskiego lub wskaźników WIBOR lub WIBID – jest to dokładnie określone w regulaminie danej oferty. Jeśli więc któraś z tych danych wzrośnie, automatycznie podąży za nią oprocentowanie Twojej lokaty, podczas gdy właściciele lokat na stały procent będą musieli „dokończyć” swój depozyt na stosunkowo niskim oprocentowaniu. Jeśli jednak RPP zdecyduje się na obniżenie stóp lub WIBOR lub WIBID pójdzie w dół, będziesz stratny. W takiej sytuacji o wiele lepszą decyzją byłoby więc założenie produktu na stałe stawki. Lokaty o zmiennym oprocentowaniu są więc właściwym wyborem, jeśli analizujesz wskaźniki gospodarcze i umiesz wyciągać z nich wnioski.

rodzaje lokat

Lokaty progresywne

Specyficznym typem depozytów o zmiennym oprocentowaniu są lokaty progresywne. W ich przypadku cały okres lokaty podzielony jest na kilka etapów. Każdy z nich trwa taką samą długość – zazwyczaj jest to miesiąc albo kwartał. W każdym kolejnym okresem wzrasta oprocentowanie, a wysokość tych stawek jest znana jeszcze przed założeniem lokaty. I podczas gdy procent w ostatnim miesiącu czy kwartale jest naprawdę wysoki, to wszystkie wcześniejsze cechują się niezbyt atrakcyjnym oprocentowaniem. Zawsze więc warto przed zakładaniem lokat progresywnych obliczyć średnią arytmetyczną wszystkich stawek – ta bowiem da właściwy pogląd co do oczekiwanych zysków.

Pamiętasz zasadę, że lokaty nie dają deponentowi możliwości korzystania z odsetek przed zakończeniem umowy? Nie obowiązuje ona w przypadku lokat progresywnych. Kapitalizacja odsetek następuje na nich po każdym mniejszym etapie trwania depozytu – jest to więc z pewnością duża zaleta takich produktów, jeśli korzystającemu z niej klientowi wypadną spore, nieoczekiwane wydatki.

Lokaty strukturyzowane

Choć wiele osób nie zalicza ich do grona produktów oszczędnościowych, to słowo „lokaty” w ich nazwie zobowiązuje, by poświęcić im nieco miejsca w tym artykule. Dlaczego są to tak kontrowersyjne produkty? W przeciwieństwie do innych rodzajów lokat bankowych, niosą one za sobą pewne ryzyko. Część kwoty wpłaconą na lokaty strukturyzowane lokowana jest bowiem w bezpieczne metody – np. obligacje skarbowe albo lokaty. Pozostały fragment (jest on mniejszy) inwestuje się w bardziej agresywne środki, na których trzeba się liczyć z możliwością utraty części kapitału. Mogą to być np. indeksy giełdowe, waluty lub surowce – jest to doprecyzowane w regulaminie danej oferty.

Oprocentowanie oraz zysk z lokat strukturyzowanych jest więc zależne od sytuacji na poszczególnych rynkach. Jeśli są Ci one obce, lepiej nie angażować swoich oszczędności w ten sposób – to raczej produkt dla osób obserwujących dane wskaźniki. Warto mieć też na uwadze ryzyko strat.

Lokaty rentierskie

Oprocentowanie to jedno, jednak aby skorzystać z danego depozytu ważne jest spełnienie wymogu banku co do wysokości minimalnej czy maksymalnej wpłaty początkowej. Jeśli dysponujesz dużymi oszczędnościami, najkorzystniejszym wyborem dla Ciebie będą lokaty rentierskie. Są to depozyty skierowane do zamożnych klientów, bowiem najczęściej ich minimalna kwota wpłaty to kilkanaście-kilkadziesiąt tysięcy złotych. Zawsze zawierane na długi okres, wynagradzają klientów możliwością korzystania z odsetek jeszcze w czasie trwania. Pamiętaj jednak, aby wybierając lokaty rentierskie dywersyfikować ryzyko i lokować mniejsze sumy na większą liczbę depozytów – w ten sposób będziesz zabezpieczony gwarancją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w przypadku niewypłacalności jednej instytucji.

lokaty walutowe

Lokaty walutowe

Lokaty walutowe to dobry sposób na inwestycję dla klientów posiadających znaczne środki w obcym pieniądzu. Jeśli zarabiasz lub pobierasz świadczenia np. w euro, dolarze czy funcie brytyjskim i chcesz pomnażać te oszczędności, lokaty walutowe są na to bezpiecznym sposobem. Mają je w ofertach niektóre banki, są to jednak produkty oprocentowane gorzej niż depozyty w złotówkach. Na dodatek w przypadku, kiedy waluta, w której masz depozyt, osłabi się względem złotego, to po późniejszym przeliczeniu kwoty może okazać się, że poniosłeś stratę.

Lokaty jednodniowe

Na koniec omówimy depozyty bardzo krótkoterminowe. Te skierowane do klientów indywidualnych to lokaty jednodniowe. Jak wskazuje ich nazwa, deponent wpłaca na nią środki na jeden dzień, po czym może, wedle uznania, założyć kolejną. Lokaty jednodniowe były kiedyś niezwykle popularne – sprytniejsze osoby, dzięki luce prawnej, mogły dzięki ich zakładaniu omijać konieczność płacenia podatku Belki. Jeśli w ich wypadku kwota odsetek i samego podatku kończyła się poniżej 50 groszy, to sumy zaokrąglano do zera. W ten sposób daniny można było uniknąć. Od kilku lat jest to jednak niemożliwe, bo zaokrąglanie odbywa się do pełnych groszy, dlatego po lokaty jednodniowe sięga teraz mniej osób.

Lokaty nocne

Odpowiednikiem wyżej wymienionych depozytów, ale dla przedsiębiorców, są lokaty nocne (overnight). Działają one w oparciu o stałe zlecenie. Nadwyżka środków z konta firmowego w godzinach popołudniowych automatycznie trafia na produkt oszczędnościowy, a rano wraca na rachunek przedsiębiorstwa, by mogło ono swobodnie korzystać z całości środków. Do ich posiadania niezbędny jest więc rachunek firmowy. Lokaty nocne, mimo że są stosunkowo popularnym produktem dla firm, nie oferują zbyt dużego oprocentowania. Dzieje się tak dlatego, że w takich godzinach banki mają ograniczone możliwości dysponowania funduszami klientów.