Close

Oprocentowanie lokat

Zanim dokładnie przyjrzysz się okresowi trwania lokaty oraz minimalnej czy maksymalnej kwocie, jaką można na nią wpłacić, to zapewne zwracasz uwagę przede wszystkim na oprocentowanie lokat bankowych. W końcu po to zakładasz depozyt, by móc jak najwięcej zyskać na proponowanych przez niego odsetkach. Jednak zaraz potem z pewnością zastanawiasz się, dlaczego nawet najlepsze produkty oszczędnościowe oferują tak niskie stawki oraz jak oprocentowanie lokat w bankach przekłada się na Twój ostateczny zysk. Właśnie tym zajmiemy się w niniejszym artykule.

oprocentowanie lokat

Jak stopy procentowe NBP kształtują oprocentowanie lokat bankowych?

Najwyższe oprocentowanie lokat, zgodnie z danymi NBP notowanymi od 2004 roku, w przeszłości wynosiło średnio 6,5 proc. Ta niezwykle korzystna dla oszczędzających sytuacja miała miejsce w 2009 roku. Przyjrzyjmy się, jak wówczas kształtowały się średnie stopy procentowe w tamtym czasie:

  • stopa referencyjna – 3,75 proc.,
  • stopa lombardowa – 5,50 proc.,
  • stopa depozytowa – 2,50 proc.,
  • stopa redyskontowa weksli – 4 proc.

A teraz porównajmy powyższe dane do ich odpowiedników z 2015 roku, kiedy to Rada Polityki Pieniężnej po raz ostatni zmieniła stopy procentowe:

  • stopa referencyjna – 1,50 proc.,
  • stopa lombardowa – 2,50 proc.,
  • stopa depozytowa – 0,50 proc.,
  • stopa redyskontowa weksli – 1,75 proc.

Jeśli więc porównamy aktualne oprocentowanie lokat bankowych z tym, jakie można było uzyskać jeszcze w 2009 roku oraz zestawimy panujące w tamtym czasie wysokości stóp procentowych do tych obecnych, łatwo można zauważyć pewną zależność. Mianowicie im wyższe stopy procentowe, tym banki mogą zaproponować swoim klientom wyższe oprocentowanie lokat terminowych.

Oczywiście nie oznacza to, że to Narodowy Bank Polski ustala, jakie stawki depozytów dane instytucje oferują. Ostateczny wybór należy w całości do banków. Jednak to właśnie stopy procentowe NBP można „obwinić” w największej mierze za sytuację na rynku produktów oszczędnościowych. Podobnie jak klienci indywidualni, tak i banki komercyjne mogą zakładać lokaty. Robią to w banku centralnym, a stawka na takim depozycie wynosi dokładnie tyle, ile stopa depozytowa NBP. Jak widzisz, jest ona rekordowo niska. Jest to więc dla banków raczej mało korzystna forma finansowania własnej działalności – tym bardziej, że odpowiadająca za oprocentowanie kredytów zaciąganych przez banki w NBP stopa lombardowa również jest bardzo niska. Tani kredyt i niskooprocentowane depozyty – takie środowisko zdecydowanie nie sprzyja oszczędzaniu, co odczuwają klienci instytucji finansowych.

Banki więc będą mogły oferować lepsze oprocentowanie lokat, jeśli stopa depozytowa banku centralnego wzrośnie, bo i im samym będzie bardziej opłacała się taka właśnie inwestycja w NBP. Nikt nie potrafi przewidzieć kiedy to nastąpi, jednak zazwyczaj stopy idą w górę, gdy gospodarka jest w fazie wzrostu, a inflacja jest wysoka. O tym, jak analizować i wykorzystać takie dane przy zakładaniu lokaty, napiszemy nieco później.

Wpływ instytucji finansowych na oprocentowanie lokat w bankach w Polsce

Na kształtowanie stawek na depozytach wpływ ma jednak nie tylko bank centralny, lecz także i banki komercyjne. Mogą one bowiem korzystać z podobnych co w banku centralnym narzędzi, by pomnażać swój kapitał – pożyczać pieniądze lub lokować nadwyżkę środków na depozycie w konkurencyjnej instytucji. Stawki takich produktów ustalają kolejno wskaźniki WIBOR i WIBID. Podaje je codziennie w dni robocze o godz. 11:00 każdy polski bank. Po wykluczeniu wartości skrajnych powstaje jeden średni współczynnik dla wszystkich instytucji. One również są istotne przy ustalaniu wysokości oprocentowania lokat oraz kredytów w bankach w Polsce oraz są zależne od stóp procentowych NBP. Wskaźniki WIBOR i WIBID mogą mieć różne terminy zapadalności – np. 3 miesiące czy rok. W jaki sposób dokładnie te wartości wpływają na oprocentowanie lokat? Dotyczą one głównie depozytów na zmienny procent, o których napiszemy w dalszej części tekstu.

Istotna jest też konkurencja rynkowa. Najlepsze oprocentowanie lokat bankowych dostępne jest wyłącznie w przypadku ofert specjalnych, często ograniczonych nie tylko pod względem czasu trwania, ale i dostępu dla danej grupy osób. Najczęściej mogą z nich skorzystać nowi klienci lub tacy, którzy w określonym czasie założyli konto osobiste w danej instytucji – lub są gotowi to zrobić w zamian za najwyższe oprocentowanie lokat na rynku. Obserwując sytuację na rynku depozytów łatwo zauważyć, że najatrakcyjniejsze stawki dotyczą depozytów na 3 miesiące. Oprocentowanie lokat krótkoterminowych z dodatkowymi warunkami jest dobrą okazją dla „łowców promocji”, którym zależy na szybkim i wysokim w porównaniu z innymi produktami oszczędnościowymi zysku. Muszą się oni jednak liczyć z faktem, że atrakcyjna stawka jest w tym przypadku ceną za nawiązanie dodatkowych zobowiązań z bankiem.

Oprocentowanie lokat długoterminowych może zaś skusić osoby, które nie chcą spełniać nadprogramowych warunków instytucji, a jedyną umową, jaką chcą nawiązać z bankiem, jest ta o depozyt. To bowiem wśród produktów na rok lub dłużej najszybciej znajdziesz atrakcyjne oferty, które nie wymagają np. zakładania konta czy utrzymywania na nim właściwego salda. Banki uznają bowiem, że gotowość do zamrożenia gotówki na tak długi czas to wystarczające poświęcenie, jakie klienci muszą ponieść, by otrzymać najlepsze oprocentowanie lokat.

rodzaje oprocentowania lokat

Oprocentowanie lokat w bankach w Polsce – stałe lub zmienne

Oprocentowanie lokat bankowych to wskaźnik wysokości zarobku, jaki będzie Ci się należał po okresie obowiązywania depozytu. Jeśli procent jest stały, to wiesz dokładnie jeszcze przed założeniem takiego produktu, ile zyskasz na takiej umowie. Nie ma się on prawa zmienić w czasie obowiązywania lokaty, dlatego nic nie zagraża Twojemu ostatecznemu zyskowi.

Jak go obliczyć? Przede wszystkim ważną informacją jest fakt, że banki oprocentowanie lokat podają w skali rocznej – chyba, że wyraźnie zaznaczą, że jest inaczej. Podana stawka jest więc procentem początkowego kapitału, jaki klient otrzymałby po roku oszczędzania na takiej lokacie. Jeśli więc deponent założy dwie lokaty, jedna po drugiej, na 3 miesiące na 3 proc., to nie jest to równoznaczne z otrzymaniem po pół roku 6 proc. początkowego depozytu. Ujmując to inaczej – jeśli jeden klient założy lokatę na 6 miesięcy na 3 proc., a drugi – na 12 miesięcy o takim samym oprocentowaniu i umieści na niej taką samą kwotę, to w ostateczności ich zysk nie będzie taki sam. Konkretniej, wyższe o około połowę odsetki będą należały się osobie, która zdecydowała się na lokatę długoterminową. Dlatego tak ważne jest zwrócenie uwagi na czas trwania depozytu przy obliczaniu wysokości odsetek.

Inny rodzaj oprocentowania lokat bankowych to oprocentowanie zmienne. Jest ono raczej domeną kont oszczędnościowych, ale w ofercie instytucji można znaleźć i lokaty o takiej charakterystyce – stanowią one jednak mniejszość tego typu produktów. Jak sama nazwa wskazuje, decydując się na taką lokatę, klient akceptuje, że bank może w czasie jej trwania obniżyć lub podwyższyć jej stawkę, a ostateczny zysk jest trudny do jednoznacznego określenia. To, czy instytucja zdecyduje się to zrobić, nie zależy jednak od jej „widzimisię”, a od określonych w umowie czynników. Są to zazwyczaj wcześniej wspomniane stopy procentowe Narodowego Banku Polskiego (w szczególności stopa depozytowa, która jest najbliższa lokatom), ale także WIBOR lub WIBID. Oprocentowanie lokat bankowych na zmienny procent naśladuje ruchy wymienionych wskaźników. A ponieważ ich dokładne przewidzenie nie jest możliwe, to zakładanie takich depozytów wiąże się z pewnym ryzykiem – może nie co do tego, czy zysk w ogóle nastąpi, ale co do jego końcowej wysokości. Wszystko zależy więc od obserwacji sytuacji makroekonomicznej oraz tej na rynku transakcji międzybankowych oraz wyciągania z niej wniosków. Jeśli podejrzewasz, że w najbliższym czasie RPP podniesie stopy procentowe, zdecyduj się na lokatę o zmiennym oprocentowaniu. W przeciwnym wypadku lepszym wyborem będzie wybranie depozytu na stały procent.

Przeglądając oferty czy nawet reklamy produktów bankowych, z pewnością natknąłeś się na propozycje oferujące o wiele wyższe stawki niż te, o których wspomnieliśmy w artykule. Warto się jednak ich wystrzegać – i to wcale nie dlatego, że nie chcemy, byś osiągnął wysoki zysk! Możliwe scenariusze są dwa. Po pierwsze, może to być tzw. lokata progresywna. Charakteryzuje się ona zmiennym oprocentowaniem, ale po pierwsze – może ono tylko rosnąć, a po drugie – jest ono klientowi znane jeszcze przed założeniem depozytu, czego nie można powiedzieć o tradycyjnych lokatach na zmienny procent. Brzmi dobrze, więc gdzie jest haczyk? W przekazach reklamowych podawane jest najwyższe możliwe oprocentowanie, jakie można zdobyć na takiej lokacie. Dzieli się ona bowiem na kilka okresów – im późniejszy, tym stawka jest korzystniejsza. Problem w tym, że przed ostatnim etapem oprocentowanie lokat progresywnych jest bardzo niskie – niższe od stawek obowiązujących na tradycyjnych depozytach o stałym oprocentowaniu.

Ale istnieje też drugi, o wiele mniej przyjemny dla klienta scenariusz. Depozyty na kilkanaście procent mogą być produktem nie banku, a innej instytucji, której działania nie reguluje Prawo bankowe. Ich klienci, w przypadku upadłości takiego parabanku, mogą nie odzyskać ulokowanej gotówki. Inaczej jest w przypadku banków – te są objęte gwarancją depozytów Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, co oznacza, że jeśli instytucja będzie niewypłacalna, to deponenci i tak odzyskają swój wkład.

Gdzie sprawdzić, jakie jest oprocentowanie lokat bankowych?

No dobrze, ale przejdźmy do sedna – gdzie można znaleźć szczegółowe dane i aktualne oprocentowanie lokat bankowych? W ofercie ma je większość instytucji, które często udostępniają nawet kilka tego typu produktów, skierowanych do różnych klientów czy trwające różne okresy. Przeglądanie ich na własną rękę może być bardzo uciążliwe, poza tym większość regulaminów często napisana jest skomplikowanym i trudnym do zrozumienia językiem, co może skutecznie zniechęcić do korzystania z takich produktów. Jak więc bez tego sprawdzić oprocentowanie lokat? Ranking depozytów dostępny na naszej stronie zawiera informacje dotyczące nie tylko stawek, ale też terminowości lokat, wysokości wpłaty początkowej czy dodatkowych warunków oraz „gwiazdek”, które często wiążą się z wyższym oprocentowaniem. To przejrzyste zestawienie w czytelny sposób wyszczególnia wszystkie najważniejsze informacje związane z danym produktem oszczędnościowym. Wiedząc już, od czego zależy oprocentowanie lokat bankowych i co wpływa na Twój ostateczny zysk, możesz łatwo dopasować właściwy do Twoich wymagań depozyt.